Korelasyon Nedir?
Türkçesiyle Piyasayla Birlikte Hareket.
Portföyünün, piyasa (BIST100) ile aynı yönde mi yoksa zıt yönde mi hareket ettiğini −1 ile +1 arasında ölçer.
Borsa hareket ettiğinde portföyün ne yapıyor?
🤝
+1'e yakın
Borsa çıkınca sen de çıkıyorsun, düşünce düşüyorsun. Kader birlikte — neredeyse aynı yönde.
🎲
0'a yakın
Portföyün piyasadan bağımsız, kendi yolunda. Borsanın yönü seni pek belirlemiyor.
↔️
−1'e yakın
Piyasanın tersine — borsa düşerken sen çıkabiliyorsun. Altın/dolar eğiliminde görülür.
Neden önemli?
Korelasyon, çeşitlendirmenin kalbidir. Bütün varlıkların piyasayla +1 korelasyonluysa hepsi aynı anda düşer — “çeşitlendirdim” sanırsın ama gerçekte tek bir bahse bağlısın.
Düşük ya da negatif korelasyonlu varlıklar birbirini dengeler: biri düşerken diğeri durabilir ya da yükselebilir. Gerçek dağıtım, sadece çok varlık değil, farklı yönlere hareket eden varlıklardır.
Korelasyon: aynı YÖNDE mi?
−1 … 0 … +1
Beta'dan farkı
Korelasyon yönü, beta büyüklüğü ölçer. Beta 3 ama korelasyon 1 olabilir: aynı yönde ama 3 kat şiddetli.
Yorum
Düşük korelasyon = daha gerçek bir dağıtım.
Korelasyon değerini nasıl okurum?
−1 … −0,3
Ters yönlü — piyasayı dengeler.
−0,3 … +0,3
Bağımsız — piyasayla anlamlı ilişki yok.
+0,3 … +0,7
Orta — kısmen birlikte hareket eder.
+0,7 … +1
Güçlü — piyasayla neredeyse aynı yönde.
Korelasyon büyüklüğü değil yönü anlatır; “ne kadar sert” sorusu beta'nın işidir. BIST'e güçlü bağlı bir portföy, piyasa düştüğünde sığınak sunmaz — bunu bilmek beklentini doğru kurar.
Yatırım Panosu nasıl hesaplar?
1. Günleri Eşleştirir
Portföyünün ve BIST100'ün aynı günlerdeki günlük getirileri yan yana getirilir.
2. Birlikte Hareketi Ölçer
İkisinin birlikte ne kadar oynadığı, her birinin kendi oynaklığına göre ölçeklenir (Pearson korelasyonu).
3. Sonuç: −1 ile +1
Çıkan sayı −1 (tam ters) ile +1 (tam birlikte) arasındadır. En az ~10 ortak işlem günü gerekir.
Referans daima BIST100'dür. Hesap günlük getiriler üzerinden yapıldığından para birimi etkilemez; ayrıca korelasyon ölçekten bağımsızdır — yani büyüklüğü değil, yönü yakalar.
Korelasyon ile beta sık karıştırılır: korelasyon piyasayla aynı yönde mi hareket ettiğini (−1…+1), beta ise bu hareketin kaç kat şiddetli olduğunu söyler. Düşük korelasyon, gerçek çeşitlendirmenin işaretidir.
Portföyünün piyasayla korelasyonunu gör
Excel'den içe aktar; korelasyon, beta ve reel getiri otomatik hesaplansın.