XIRR Nedir?
Extended Internal Rate of Return — Türkçesiyle Kişisel Yıllık Getiri.
Farklı tarihlerde yaptığın yatırımları hesaba katarak gerçek yıllık getirinizi veren yöntem.
Önce şu soruyu düşün
📅
Ocak başı
10.000 TL yatırdın. Yıl sonunda bu para büyümüş olacak.
➕
Temmuz başı
5.000 TL daha ekledin. Bu para sadece 6 ay çalışacak.
🤔
Yıl sonu: 18.000 TL
Toplam koyduğun para 15.000 TL, elinde 18.000 TL var. Gerçek yıllık getirim ne?
XIRR ne yapar?
Her paranın ne zaman girdiğine bakar. Ocak'ta yatırdığın 10.000 TL bir yıl boyunca çalıştı. Temmuz'da eklediğin 5.000 TL sadece 6 ay çalıştı. Bu fark önemli — her iki parayı eşit saymak yanıltıcı olur.
XIRR bu zamanlamaları hesaba katarak tek bir yıllık getiri oranı üretir. Hesap özetlerinde ve vergi hesaplamalarında standart olarak kullanılır.
Ocak — 10.000 TL
12 ay çalıştı
Temmuz — 5.000 TL
6 ay çalıştı
XIRR → zamanlamayı hesaba katar
~%32 yıllık getiri
Hangisi doğru?
Basit K/Z
%20
15.000 TL yatırıldı, 18.000 TL oldu, fark 3.000 TL. Doğru — ama ne kadar süre ne kadar para çalıştığını yok sayıyor.
XIRR
~%32
İlk 10.000 TL 12 ay, ikinci 5.000 TL sadece 6 ay çalıştı. XIRR bunu görür — zamanlamayı hesaba katar.
İkisi de yanlış değil. Basit K/Z "toplamda ne kazandım?" sorusunu yanıtlar. XIRR "yıllık bazda ne kadar verimli çalışıyorum?" sorusunu yanıtlar.
Nasıl hesaplanır?
XIRR şu soruyu yanıtlar: "Hangi yıllık oran, tüm nakit akışlarının bugünkü değerini sıfıra eşitler?"
Nakit akışları: para yatırırken negatif (dışarı çıktı), para çekerken pozitif (içeri geldi). Portföyün bugünkü değeri de son nakit akışı sayılır.
Bu oran, deneme-yanılma yöntemiyle (yakınsama) bulunur. Excel'de =XIRR(değerler; tarihler) ile aynı sonucu verir.
Örnek nakit akışları
Yatırım Panosu nasıl hesaplar?
1. Her İşlemi Kaydeder
Alış, satış, temettü — her işlemin tarihi ve tutarı nakit akışı olarak kullanılır.
2. Zamanlamayı Çözer
Hangi yıllık oran tüm nakit akışlarını sıfıra eşitler? Bu oran XIRR'dir. Matematiksel olarak tekrarlı yakınsama ile bulunur.
3. Yeterli Veri Gerekir
En az 1 yıllık ve birden fazla işlem olması gerekir. Veri yetersizse dashboard XIRR göstermez.
Excel'deki XIRR fonksiyonuyla aynı hesaplama — işlem tarihlerini girerken otomatik hesaplanır.
Kendi portföyünün XIRR'ını hesapla
Excel'den içe aktar, XIRR ve reel getiri otomatik hesaplansın.