FIFO Nedir?
Açılımı First In, First Out — İlk Giren İlk Çıkar.
Bir hisseyi sattığında, en önce aldığın payları önce satmış sayan maliyet yöntemi.
Nasıl çalışır?
Aynı hisseden farklı zamanlarda, farklı fiyatlardan aldıysan payların bir sıraya girer. Sattığında, market rafındaki en eski ürün gibi, baştaki (en eski) paylar önce gider.
🥇
Ocak · sıranın başı
10 adet · 10 ₺
Önce bunlar satılır.
🥈
Haziran · sıranın sonu
10 adet · 20 ₺
Bunlar elinde kalır.
💸
Sat
10 adet · 30 ₺
İlk 10 ₺'likler gider, 20 ₺'likler kalır.
Örnekle: bu satışta ne olur?
10 adedi 30 ₺'den sattın, kasana 300 ₺girdi. FIFO en eski payları (10 ₺'likler) satmış sayar.
Yani satılanın maliyeti düşük → bu satışta gerçekleşen kârın yüksek görünür. Buna karşılık elinde daha pahalı(20 ₺'lik) paylar kalır.
Satılanın maliyeti · 10 × 10 ₺
100 ₺
Gerçekleşen kâr · 300 − 100
200 ₺
Elinde kalanın gerçekleşmemiş kârı · (30−20)×10
100 ₺
Önemli: toplam kârını değiştirmez
FIFO'da gerçekleşen kâr 200 ₺, elinde kalan gerçekleşmemiş kâr 100 ₺ — toplam 300 ₺.
Alternatif yöntem Ağırlıklı Ortalama Maliyet (WAC) aynı satışta gerçekleşeni 150 ₺, gerçekleşmemişi 150 ₺ gösterirdi — yine toplam 300 ₺. Yani yöntem, ömür boyu kazandığın parayı değiştirmez; yalnızca kazancın ne kadarının "gerçekleşti" sayıldığını ve kalan maliyetini değiştirir.
FIFO ne zaman işine yarar?
🧾
Aracı kurum / vergi uyumu
Aracı kurumlar gerçekleşen kârı genelde FIFO ile raporlar. Ekstrendeki rakamlarla birebir tutmak istiyorsan FIFO seç.
🎯
Lot bazında net cevap
"Bu satışta gerçekten kâr ettim mi" sorusuna, sattığın somut payların maliyetiyle net cevap verir.
Daha sade bir zihinsel model istersen — ortalama maliyet (WAC) — çoğu yatırımcının varsayılanı odur.
Yatırım Panosu'nda: Ayarlar > Maliyet yöntemi'nden FIFO'yu seçersin. Seçtiğin an tüm portföyün yeniden hesaplanır — beklemek yok, istediğinde geri alırsın. Toplam K/Z, reel getiri ve TWR yöntemden bağımsızdır.
Kendi portföyünde dene
Excel'den içe aktar; FIFO'yu seç, gerçekleşen kârın lot bazında hesaplansın.